۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶ ــ بر اساس پژوهشی جدید که قرار است در نشست سالانهٔ انجمن اروپایی مطالعهٔ دیابت (EASD) در میلان ایتالیا، از ۲۸ سپتامبر تا ۲ اکتبر، ارائه شود، خطر ابتلا به بیماری مزمن کلیه (CKD) یا نارسایی قلبی (HF)، یا خطر مرگ پس از تشخیص دیابت نوع ۲ (T2D)، با گذشت زمان بهطور چشمگیری افزایش مییابد.
این پژوهش که دادههای بیش از ۱٫۶ میلیون بیمار را در سراسر ایالات متحده بررسی کرده است، نشان داد که خطر ترکیبیِ ابتلا به بیماری مزمن کلیه یا نارسایی قلبی، یا مرگ، بهطور میانگین در پنج سال نخست پس از تشخیص دیابت نوع ۲، ۳۳ درصد است و طی ۱۰ سال به ۵۵ درصد میرسد.
پژوهشگران میگویند: یافتههایشان بر اهمیت رویکردهای زودهنگام، پیشدستانه و جامعتر در مدیریت دیابت نوع ۲ تأکید میکند؛ رویکردهایی که میتوانند به کاهش خطر عوارض جدی کمک کنند.
پیشبینی میشود دیابت نوع ۲ تا سال ۲۰۵۰ به شایعترین بیماری فراگیر در جهان تبدیل شود و حدود ۱٫۳ میلیارد نفر را درگیر کند. این بیماری اغلب همزمان با مشکلات دیگری مانند چاقی، فشار خون بالا، نارسایی قلبی، بیماری مزمن کلیه و افسردگی بروز میکند و سهم چشمگیری در بار جهانیِ ابتلا به چند بیماری همزمان دارد. این وضعیت رنج زیادی برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ ایجاد میکند و به بسیاری از کشورها، بهویژه کشورهای با درآمد کم و متوسط، فشار اقتصادی وارد میآورد.
بااینحال، هنوز بهطور کامل مشخص نیست افرادی که بهتازگی دیابت نوع ۲ در آنها تشخیص داده شده است، با چه سرعتی و به چه ترتیبی دچار عوارض جدی مانند بیماری مزمن کلیه و نارسایی قلبی میشوند.
برای پاسخگویی به این سوالات، پژوهشگران دادههای دنیای واقعیِ برنامهٔ مطالعات مشاهدهای CALORرا تحلیل کردند. هدف آنها برآورد این موارد بود: خطر ابتلا به بیماری مزمن کلیه یا نارسایی قلبی پس از تشخیص جدید دیابت نوع ۲؛ خطر ابتلا به عارضهٔ دیگر طی پنج سال پس از بروز نخستین عارضه؛ و خطر ترکیبیِ ابتلا به بیماری مزمن کلیه یا نارسایی قلبی، یا مرگ، طی پنج و ۱۰ سال پس از تشخیص.
در این پژوهش، ۱۶۱۷۵۰۸ بیمار از سراسر ایالات متحده بررسی شدند که دیابت نوع ۲ آنها بین ۱ ژانویهٔ ۲۰۱۰ و ۳۱ مارس ۲۰۲۴ تشخیص داده شده بود. میانگین سن شرکتکنندگان هنگام ورود به مطالعه ۵۹ سال بود و ۵۱ درصد آنان زن بودند. شاخص تودهٔ بدنی (BMI) فقط برای ۱۳ درصد بیماران ثبت شده بود و مقدار میانهٔ آنها ۳۰٫۹ کیلوگرم بر مترمربع بود.
نزدیک به سهچهارم شرکتکنندگان (۷۲ درصد) به اختلال چربی خون نیز مبتلا بودند؛ یعنی سطح کلسترول و دیگر چربیها در خونشان بالا بود. بیش از دوسوم آنها (۶۸ درصد) نیز فشار خون بالایی داشتند.
در پنج سال پس از نخستین تشخیص دیابت نوع ۲، خطر ابتلای اولیه به بیماری مزمن کلیه بیش از دو برابر خطر ابتلای اولیه به نارسایی قلبی بود: ۱۹٫۰ درصد در برابر ۸٫۳ درصد.
بااینحال، در میان افرادی که ابتدا دچار نارسایی قلبی شدند، خطر ابتلا به بیماری مزمن کلیه طی پنج سال بعد، ۴۲ درصد بود. در مقابل، در میان افرادی که ابتدا به بیماری مزمن کلیه مبتلا شدند، خطر ابتلا به نارسایی قلبی طی پنج سال بعد، ۲۳ درصد بود.
پروفسور نوید ستار از دانشگاه گلاسگو در اسکاتلندِ بریتانیا، که یکی از سرپرستان این پژوهش بود، گفت: «یافتههای ما بهروشنی نشان میدهند که عوارض جدی مرتبط با دیابت نوع ۲ با گذشت زمان بهسرعت افزایش مییابند؛ زیرا ترکیب شایع چاقی، چربیهای غیرطبیعی خون، فشار خون بالا و قند خون بالا به رگهای خونی و اندامهای حیاتی آسیب میزند.»
او افزود: «نتایج ما بر اهمیت حیاتی شناسایی و درمان کامل دیابت نوع ۲ در نخستین فرصت ممکن تأکید میکند تا به کاهش خطر عوارض جدی کمک شود.»
این پژوهش چند محدودیت دارد؛ از جمله اینکه طراحی مشاهدهای آن اجازه نمیدهد رابطهٔ علتومعلولی اثبات شود. همچنین نمیتوان سوگیری انتخاب را که یکی از محدودیتهای رایج شواهد دنیای واقعی است، رد کرد. برای مثال، تفاوت خطر ابتلا به بیماری مزمن کلیه یا نارسایی قلبی میان گروههای نژادی و قومی ممکن است بر نتایج اثر گذاشته باشد.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2026-09-kidney-disease-heart-failure-death.html